Unia Europejska poczyniła znaczne postępy w ograniczeniu importu gazu z Rosji, co jest wynikiem rosnącej roli odnawialnych źródeł energii w unijnym miksie energetycznym. Według najnowszego sprawozdania Komisji Europejskiej, udział rosyjskiego gazu w łącznym imporcie gazu do Unii Europejskiej spadł z 45 proc. w 2021 r. do 18 proc. w czerwcu 2024 r.
W sprawozdaniu podkreślono, że UE osiągnęła swój cel w zakresie magazynowania gazu na okres zimowy na poziomie 90 proc. na długo przed wyznaczonym terminem 1 listopada. Unijna komisarz ds. energii Kadri Simson podkreśliła, że tegoroczny raport pokazuje, iż Unia Europejska nie jest już zdana na łaskę rurociągów Putina i nadal wspiera swoich ukraińskich partnerów, gdy zbliża się zima.
Redukcja importu gazu z Rosji
Zmniejszenie importu gazu z Rosji było możliwe m.in. dzięki zastąpieniu gazu rosyjskiego surowcem pochodzącym z Norwegii czy USA. Przede wszystkim jednak Unia Europejska mocno ograniczyła swoje zapotrzebowanie na gaz. Od sierpnia 2022 r. do maja 2024 r. kraje UE zmniejszyły zapotrzebowanie na ten surowiec o 138 mld m3.
Spadek importu rosyjskiego gazu i jego zużycia w Europie to w dużej mierze zasługa rosnących mocy odnawialnych źródeł energii. Z najnowszego raportu KE dowiadujemy się, że wytwarzanie energii z OZE na terenie UE osiąga rekordowe poziomy. W pierwszej połowie 2024 r. już połowa wyprodukowanej energii elektrycznej na terenie Unii pochodziła ze źródeł odnawialnych.
Rozwój odnawialnych źródeł energii
W sprawozdaniu KE zaznacza, że ceny na europejskich giełdach energii obecnie są stabilne i utrzymują się znacznie poniżej szczytowych poziomów z czasu kryzysu energetycznego z 2022 r. Ponadto Komisja Europejska podkreśla postępy w dekarbonizacji Unii Europejskiej. Emisja gazów cieplarnianych w UE spadła w latach 1990-2022 o 32,5 proc., a gospodarka UE wzrosła w tym samym okresie o około 67 proc.
Kluczowa rola elektryfikacji
Jednocześnie w raporcie na temat stanu unii energetycznej KE podkreśla potrzebę dalszych działań mających na celu uzależnienie się Unii od paliw kopalnych. Konieczna jest dalsza poprawa między innymi w zakresie ogólnej elektryfikacji urządzeń grzewczych i tempa renowacji budynków.
Unijni urzędnicy podkreślają, że państwa członkowskie muszą jak najszybciej przedłożyć ostateczne zaktualizowane krajowe plany w dziedzinie energii i klimatu, aby zapewnić wspólne osiągnięcie celów Unii Europejskiej w zakresie energii i klimatu na 2030 r.
Komisja informuje, że z oceny projektów zaktualizowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu opublikowanej w grudniu 2023 r. wynika, że państwa członkowskie poczyniły krok we właściwym kierunku, ale nie jest to jeszcze wystarczające, aby ograniczyć emisje netto gazów cieplarnianych o co najmniej 55 proc. do 2030 r.
Wiceszef Komisji Europejskiej ds. Europejskiego Zielonego Ładu podkreślił, że chociaż w dalszym ciągu żyjemy w niespokojnych czasach i stoją przed nami wyzwania, to sprawozdanie pokazuje bezprecedensowy postęp, jaki poczyniliśmy, aby wzmocnić naszą unię energetyczną.
