W ramach europejskiego programu badawczo-rozwojowego Treasure opracowany zostanie system magazynowania energii cieplnej o dużej pojemności, który zostanie połączony z miejską siecią ciepłowniczą aglomeracji Pau Béarn Pyrénées we Francji. Projekt ma na celu zbadanie wykonalności innowacyjnego rozwiązania w zakresie magazynowania ciepła, które pozwoli na przechowywanie nadmiaru energii cieplnej odnawialnej dostępnej w okresie letnim, tak aby można ją było wykorzystać w sieci w okresie zimowym.
Francuska inicjatywa przeprowadzona zostanie we Wspólnocie Aglomeracji Pau Béarn Pyrénées, która w grudniu 2023 r. zainaugurowała sieć ciepłowniczą w Pau o długości 44 km, obejmującą 169 węzłów. Dostarcza ona ciepło do ponad 200 klientów (co odpowiada 11 tys. gospodarstw domowych), zapewniając ogrzewanie i ciepłą wodę użytkową przy 77,5 MW mocy i 132 GWh zużytej energii. Sieć jest zasilana w 50 proc. przez zakład odzyskiwania energii w Lescar, w 25 proc. przez elektrownię biomasową w Lons i w 25 proc. przez elektrownię gazową uniwersytetu w Pau.
Magazynowanie ciepła w gruncie - nowe rozwiązanie dla sieci ciepłowniczych
Jak wyjaśnia uczestnicząca w projekcie spółka Newheat, gruntowe magazynowanie ciepła (Pit Thermal Energy Storage, PTES) to system polegający na odprowadzaniu i gromadzeniu ciepła w wykopach ziemnych, w których znajduje się woda lub materiał mineralny (piasek bądź żwir) w połączeniu z płynem będącym nośnikiem ciepła. Ten proces określany jest mianem międzysezonowego magazynowania ciepła. Przyznane dofinansowanie z UE pozwoli na realizację takiego projektu w okolicach Pau we Francji. Będzie to pierwszą tego typu inicjatywa w tym kraju. Ma utorować drogę do szerszego wykorzystania innowacyjnej technologii magazynowania ciepła w wykopach ziemnych, która mogłaby istotnie przyczynić się do dekarbonizacji miejskich sieci ciepłowniczych.
Jeśli wyniki projektu będą przekonujące, opracowany system może być powielany w innych sieciach ciepłowniczych. Rozwiązania w zakresie magazynowania ciepła istnieją i są dojrzałe; wdrażamy je od kilku lat, często w połączeniu z nowymi zakładami produkcji ciepła ze źródeł odnawialnych. Ten innowacyjny i konkurencyjny system magazynowania ciepła, którego wykonalność badamy dla sieci obszaru metropolitalnego Pau, umożliwiłby przez część roku zastąpienie w bardzo dużym stopniu paliw kopalnych wykorzystywanych przez sieć.
Prawie 10 mln euro na projekt Treasure
Inicjatywa zgłoszona przez Newheat, Wspólnotę Aglomeracji Pau Béarn Pyrénées i Engie Solutions jest częścią europejskiego projektu Treasure, który otrzymał wsparcie z UE w wysokości 9 894 688,40 euro. W jego ramach mają być zaprezentowane wielkoskalowe systemy gruntowego magazynowania energii cieplnej. Projekt ma doprowadzić do usprawnienia projektowania takich systemów oraz procedur ich rozwoju i wdrażania w celu dekarbonizacji miejskich sieci ciepłowniczych na dużą skalę.
Jak wskazuje Newheat, projekt ma wypełnić lukę między badaniami a praktyką w celu stopniowego wyeliminowania zależności sieci ciepłowniczych od paliw kopalnych. W kilku krajach, zwłaszcza w Danii, wdrożono już kilka systemów PTES, dlatego Unia Europejska chce poszerzyć wiedzę na temat takich rozwiązań i ułatwić ich zastosowanie na różnych terenach.
Cały projekt Treasure obejmuje 15 inicjatyw realizowanych w pięciu krajach europejskich z udziałem 24 partnerów. Efektem mają być co najmniej trzy wielkoskalowe operacyjne instalacje demonstracyjne, a także cztery dodatkowe instalacje demo. Mają one powstać do grudnia 2027 r.
Potencjał technologii magazynowania ciepła, działającej w obiegu zamkniętym istniejącej sieci ciepłowniczej, stanowi doskonałą okazję do zwiększenia udziału ciepła odnawialnego dzięki zapewnieniu odpowiednich rozwiązań dla jego nieciągłości i wahań sezonowych. Zamierzamy przeanalizować wszystkie parametry, tak aby zaoferować Europie rozwiązanie magazynowania ciepła na dużą skalę, które jest trwałe, bezpieczne, rentowne i zrównoważone.
